–YAZAR: ÖZKAN KIVANÇ–
Gümüş mü altın mı? Liderler için en değerli yatırım…
Bazı sözler vardır ya, ilk duyduğunda kulağa sadece güzel bir benzetme gibi gelir… Ama zaman geçtikçe, yaşanmışlıklarla birlikte daha derin anlamlar kazanmaya başlar. “Söz gümüşse, sükût altındır” tam da böyle bir söz.
İlk bakışta sadece konuşmamakla ilgiliymiş gibi geliyor. Oysa içine biraz yaşam, biraz liderlik, biraz da insan ilişkisi karışınca fark ediyorsun ki… Sessizlik sadece sessizlik değil. Aslında en çok da duymayı seçmek.
Ve geriye dönüp bakıldığında iz bırakan liderlerin çoğu; önce iyi birer dinleyiciydi.
Neden Sessizlik ve Dinleme, Liderlikte Bu Kadar Kıymetli?
Güçlü liderlerde hitabetin yanı sıra, sessiz kalıp derin dinleme yeteneği de önemli bir özelliktir. Yıllar boyunca danışmanlık yaptığım ortamlarda, sessizliğin bir konuşmada rahatsız edici bir şey olduğunu ve taraflardan birinin sessizliği bozmanın dayanılmaz isteğine karşı koyamadığını çok defa gözlemleme şansım oldu. Danışmanlıkta dinlemek; çözüm üretmek, yön çizmek ve strateji geliştirmek için vazgeçilmezdir. Bu süreçte, dinlemenin merak, sabır, sessizlik ve alan açma gibi farklı katmanlarını yakından tanıdım. Koçlukta ise bu katmanların nasıl derinleştiğini ve bazen hiçbir şey söylemeden de güçlü bir bağ kurulabildiğini fark ettim.
Liderin Asıl Yatırımı: Anda Kalmak
Bir sonraki toplantının saati kaçtı, bu anlatılana önerim hazır, trafiğe kalmadan buradan çıkmam gerek veya haftasonu doğumgünü için ne alsam gibi düşünceler iletişimin gerçek kıymetini gölgeleyebiliyor. Oysa anda kalabilen bir lider, merakla dinler, doğru soruları sorar, sessizliğin altın gücünü, keşfetmek için kullanmayı bilir. Çünkü bazen o sessizlikte, asıl mesele kendini gösterir.
Dinlemek Bugün Daha da Zor… Ama O Kadar da Değerli
Bildirimlerin, ekranların, koşturmaların arasında dikkatimizi toparlamak gittikçe zorlaşıyor.
Ama liderlik zaten kolay bir iş değil ki. Bir sonraki iletişiminizde atasözündeki gibi sessiz kalmayı bilinçli olarak seçip derin olarak dinlerseniz tekrar eden kelimelerin, temaların ve bazen ana konudan hariç asıl konunun size seslendiğini duyacaksınız.
Julian Treasure’dan Bir Perspektif: Dinleme Bir Beceridir
Ses danışmanı Julian Treasure “5 ways to listen better” (Daha iyi dinlemenin 5 yolu) TED konuşmasında şunu söylüyor: “Dinleme bir beceridir. Ve bu beceri okullarda öğretilmeli.”
Onun ifadesiyle “Bilinçli dinleme, anlamanın anahtarıdır.” Evet, bilinçli dinleme anlamanın anahtarıdır. Bana göre de anlamak da doğru soru sormak ve öğrenmeye giden yolun anahtarı.
Yapay Zeka Bile Önce Dinliyor
İşin ilginci, çağımızın yeni dili yapay zeka bile önce sessiz kalıp sistemi, süreci, bizim verdiğimiz girdileri dinleyerek başlıyor işe. Biz çoğu zaman hızlıca bir cevap vermeye çalışırken, yapay zeka önce düşünüyor, dinliyor, anlamaya çalışıyor. Aslında büyük bir ders var burada:
Liderlikte de bir adım geri çekilmek, süreci duymak ve anlamaya yer açmak gerek.
Merak ve Dinleme: Liderlikte Öğrenmenin Kapısı
Gerçekten anlamak için önce merak etmek gerekir. Ve merakla dinleyen bir lider, sadece duyulanları değil…
Duyulmayanları da fark eder.
Peki, lider olarak siz neye yatırım yapıyorsunuz?
Gümüşe mi?
Yoksa altına mı?
Özkan Kıvanç
Professional Certified Coach – ICF, Former PwC Partner
okivanc@theintegralinstitute.com